Od początku

[uriuk]

W październiku 1903 roku w New York Times ukazała się analiza szans na wynalezienie aparatu latającego z napędem mechanicznym. Konkluzja brzmiała: „Można założyć, że maszyna latająca, która rzeczywiście będzie latać, powstanie dzięki połączonym i ciągłym wysiłkom matematyków i mechaników w czasie od miliona do dziesięciu milionów lat”.
69 dni później Orvill Wright wykonał pierwszy swój lot. Szanowni naukowcy o nim nie wiedzieli, bo nie miał matury i był właścicielem fabryczki rowerów. I właśnie ten rower jest tu kluczowy. Bo rower wymaga prędkości oraz ciągłych korekt w celu uzyskania stabilności. Zostawiony sam sobie nieuchronnie się przewraca. W przeciwieństwie do np. pociągu. Potrzebne było zupełnie inne podejście do problemu, dokładnie takie jak rozwiązano to w rowerze, na czym bracia świetnie się znali. To był klucz do sukcesu. Kiedy wszyscy usiłowali wynaleźć samolot, bracia Wright skupili się na problemie jego stateczności, czyli zdolności do „nieprzewracania się”. W zasadzie to są trzy problemy, bo mamy trzy rodzaje stateczności: podłużna, poprzeczna i kierunkowa Rower boryka się tylko ze statecznością kierunkową i poprzeczną. Czyli przewracanie się na boki i myszkowanie. W samolocie kluczowa okazała się stateczność podłużna, czyli inaczej mówiąc, bracia wynaleźli ster wysokości. Umieścili go z przodu, przed skrzydłami, co z resztą na dłuższą metę się nie przyjęło i wylądował on ostatecznie z tyłu, ale zasada dalej jest niezmienna. Dlaczego jest to takie ważne. Otóż w szkole pokazują nam rysunki, w których na środku płatowca jest jakiś punkt z którego wychodzą cztery wektory obrazujące działające siły. I jest to tak zwana gówno prawda. O ile siła ciężkości faktycznie tkwi sobie w środku ciężkości, o tyle siła podnosząca płatowiec ku górze lubi sobie wędrować. Przeważnie ze wzrostem prędkości przesuwa się do tyłu powodując pochylanie nosa w dół. Bracia zastosowali więc konstrukcję z patyków tworząc coś w rodzaju ramienia skierowanego do przodu, zamontowali na nim kolejne, mniejsze skrzydło. I zadziałało. Tylko trzeba było ciągle wachlować tym sterem (i pozostałymi dwoma sterami również) utrzymując stabilność, podobnie jak to się dzieje podczas jazdy na rowerze, gdzie brak ciągłych korekt kierownicą prowadzi nieuchronnie do dzwona. Przekonujemy się o tym boleśnie kiedy nam koło wpadnie w szynę tramwajową i nam to uniemożliwi. Tak więc samolot i rower opierają się na zarządzaniu niestabilnością. Stabilny jest pociąg, ale słabo lata. A teraz pytanie konkursowe, jak jest stabilizowana paralotnia?